Een dag op de NOT

Een dag op de NOT

Ben jij dit jaar op de Nationale Onderwijstentoonstelling (NOT) geweest? Wij wel. Vorige week dinsdag vertrokken wij naar de Jaarbeurs. A trip with a mission: we wilden zien en beleven in hoeverre er muziek zit in het onderwijs.

Concreet wilden we een zo goed mogelijk antwoord vinden op de volgende vragen:

  1. Welke trends en ontwikkelingen zien we bij de muziekaanbieders op de NOT?
  2. Welke trends zien we binnen het onderwijs die ook invloed (gaan/kunnen) hebben op muziekonderwijs?

De NOT in cijfers

We wisten dat dit uitdagend zou zijn (daar houden we van :)), en dat bleek het ook te zijn. Wie ooit op de NOT geweest is zal het beamen: er is zo ongelooflijk veel aanbod dat het onmogelijk is alles tot je te nemen. Zo’n 400 exposanten zijn er, die alles uit de kast trekken om je een goed beeld te geven van wat ze te bieden hebben. Daarnaast nog eens elke dag circa 75 seminars om bij te wonen. En last but not least alle mogelijkheden die een event als dit biedt om nieuwe contacten te leggen en oude te onderhouden.

Wie lopen er dan rond? Uit onderzoek onder de (ruim 40.000!) bezoekers van de NOT in 2015 blijkt dat de meeste deelnemers docenten (41%) en directeuren (11%) waren. Van deze groepen is het grootste deel (68%) werkzaam in het primair onderwijs. Ruim de helft van het totaal aantal bezoekers was eind- of medebeslisser en een op de vijf had een adviserende rol.

Enfin, you get the point. Terug naar ons bezoek…

Hoe is muziek vertegenwoordigd op de NOT?

Hier geldt een enorm verschil tussen het Primair Onderwijs (PO) en het Voortgezet Onderwijs (VO). Om muziekaanbieders te vinden in de VO hal moesten we een vergrootglas gebruiken. Weliswaar waren Thieme Meulenhoff (INTRO) en Noordhoff Uitgevers (Muziek op Maat) met grote stands aanwezig, de muziekmethodes lieten ze beide thuis.

Dat betekent overigens niet dat er voor muziekdocenten werkzaam in het VO op de NOT niets te halen viel. Wij spotten veel thema’s die voor alle docenten, en dus ook voor muziekdocenten interessant waren. Meer daarover later in deze blog…

Bij het PO was daarentegen veel meer muziek te zien én te horen! Muziekmethodes als 123Zing, Kazoo en Eigenwijs Digitaal hadden een eigen stand, net als de Kindermuziekwinkel (waar op twee dagen ook Aslan zou staan), Cultuureducatie met Kwaliteit en Méér Muziek in de Klas. Vanuit de stand van de Klankenkaravaan klonken regelmatig opzwepende ritmes, en ook vanaf het podium werd met regelmaat muziek gebracht. Kortom, niet alle muziekaanbieders waren aanwezig, maar er was ‘definitely music in da house’.

Welke trends en ontwikkelingen zien we bij de muziekaanbieders op de NOT?

We hebben alle muziekstands in de PO hal bezocht én de mensen aldaar bevraagd. De trends die het vaakst genoemd werden?

‘Digitalisering gaat door’

Velen gaven als één van de meest in het oog springende trends de verdergaande digitalisering van het (muziek-)onderwijs.

Analyse van de genomineerden voor de NOT Innovatie Awards bevestigt dit overigens als overall trend: het overgrote merendeel betreft de inzet van digitale methodieken en platforms binnen het onderwijs.

Muziekmethodes gaan hierin mee. Sterker nog, de Innovatie Award binnen het PO werd binnengesleept door een digitale muziekmethode: Kazoo!

Ook bij 123Zing zijn er volop digitale ontwikkelingen: op de NOT konden bezoekers kennismaken met het recent gelanceerde Soundtrap, een digitaal online muziekprogramma, waarmee leerlingen online kunnen componeren, arrangeren en audio‐opnames kunnen maken.

Bij de stand van Méér Muziek in de Klas verzorgden studenten van Muziek en Technologie van de HKU demonstraties van twee nieuwe spelconcepten waarmee muziekonderwijs op de basisschool laagdrempeliger gemaakt kan worden: Otomori, een memory-spel, waarmee de allerjongste scholieren spelenderwijs leren onbekende geluiden te combineren, en Biem!, waarbij het idee van muziekspellen, zoals we die kennen van de consoles, naar de klas worden gehaald.

Overigens staan de digitale ontwikkelingen ook binnen het VO natuurlijk niet stil, ook al is daar op de NOT niets van te zien. De standhouder van Thieme Meulenhoff wist wel te vertellen dat INTRO in een digitaal jasje wordt gestoken (volgend schooljaar verschijnt de nieuwe versie voor de Bovenbouw). Voor de geïnteresseerden: in de komende edities van Kunstzone verschijnt een reeks artikelen over succesvolle digitale methodieken in het VO en PO.

‘Marktwerking in methodeland’

Velen van de door ons bevraagden gaven aan dat scholen verschillende behoeften hebben en dat zullen blijven houden. Wil je als school veel of weinig muziek maken? Vooral zingen of juist ook met instrumenten aan de slag? Een leerlijn volgen of zoek je vooral gezelligheid? In het verlengde hiervan zullen scholen meer en meer bewust kiezen voor de methode die het best bij hen past.

Een nieuwtje in dit kader dat we oppikten op de beursvloer: er is een nieuwe versie van de vergelijkingsmatrix van het LKCA gepubliceerd op de LKCA-website. Methodes staan immers niet stil. In deze nieuwe versie zijn 5 methodes opnieuw bekeken.

Welke trends zien we binnen het onderwijs die ook invloed (gaan/kunnen) hebben op muziekonderwijs?

Het is lastig op de NOT rond te lopen zonder dat alle nieuwe ontwikkelingen je gaan duizelen. Ontwikkelingen die in veel gevallen relevant zijn voor docenten en dus ook voor muziekdocenten. We pikken er een paar uit…

Onderwijs 2032

#Onderwijs2032, het is je vast niet ontgaan. Ook op de NOT werd de landelijke dialoog over de toekomst van het onderwijs voortgezet. Zo was het mogelijk in gesprek te gaan met Paul Schnabel, de nieuwe voorzitter van Platform #Onderwijs2032. En ook in de seminar van de SLO die wij bijwoonden werd ingegaan op de vraag wat kinderen moeten leren op school, zodat ze klaar zijn voor hun toekomst. Dit alles zal leiden tot een vernieuwing van de kerndoelen en eindtermen en een vernieuwd curriculum. Zover is het nog niet. Vast staat wel dat e.e.a. consequenties zal hebben voor het muziekonderwijs. Enige tijd geleden hebben de kunstvakverenigingen daarom ook een vragenlijst rondgestuurd onder alle kunstdocenten werkzaam in PO en VO, bedoeld om de mening te peilen onder kunstvakdocenten. De uitkomst hiervan is hier te lezen. Het hele proces zal nog een aantal jaar duren. Het advies van de SLO blijft daarom: laat van je horen! Dat kan op allerlei manieren, via de kanalen van 2032 of via de Vereniging Leraren Schoolmuziek (VLS).

Over curriculumontwikkeling gesproken, en dan nu op school of vakniveau…. tijdens het seminar van de SLO maakten we kennis met de toolbox curriculumontwikkeling van de SLO, een site vol met aanvullende informatie en gereedschap om met curriculumontwikkeling aan de slag te gaan.

Maak leren zichtbaar

We namen deel aan het seminar ‘Prof. John Hatties tips voor feedback aan je leerlingen die wél werkt’. Voor wie hem niet kent, Prof. Hattie heeft meer dan 800 meta-onderzoeken geanalyseerd om erachter te komen wat feitelijk (‘evidence-based’) werkt op school om het leren van leerlingen te verbeteren. Interessant leesvoer, zijn bestseller ‘Visible learning’ raden we dan ook zeker aan. Feedback, het thema van de sessie die we bijwoonden, staat in de top 10 van grootste effecten op leerprestaties.

Het seminar was een sterk pleidooi om als docent veel aandacht te besteden aan hoe je het leren en feedback geven organiseert. Feedback omvat dan veel meer dan de feedback die jij je leerlingen geeft. Effectieve feedback aan elk van je leerlingen geven lukt volgens de spreker sowieso nooit. Het uitgangspunt: gebruik werkvormen die leerlingen gestructureerd laten reflecteren op hun eigen leerproces. In dat kader kwamen werkvormen voorbij als het bijhouden van een leerdagboek, T4 (tip,tip, teach, try again) en het opstellen van succescriteria waarmee leerlingen elkaar feedback kunnen geven.

Ondernemerschap

Ondernemerschap, een woord dat we in onze rondtocht op de beurs vaak tegenkwamen. Verschillende stands en seminars riepen leraren en leerlingen op tot ondernemerschap:

De seminars van Leraren met Lef riepen op tot passie en lef. Aanbieders als De Schoolwebwinkel  en Jong Ondernemen boden lesprogramma’s aan waarmee leerlingen ervaring op kunnen doen met het opzetten en runnen van een eigen bedrijf.

De kustvakken hebben natuurlijk de potentie om bij uitstek bijdragen aan het ontwikkelen van een ondernemende houding en vaardigheden. Een project waarbij leerlingen een muziek-gerelateerde onderneming starten (samenwerking met economie-docenten?)  zijn we nog niet tegen gekomen, maar wat niet is….

Kortom…

Wij verlieten de beurs met ons hoofd vol ideeën en ook vervolgvragen.

Eén van die vragen leggen we graag aan je voor: op welke punten is de muziekdocent anders dan de ‘gewone’ docent? En de muziekles anders dan een les van de andere vakken?

Wat vinden jullie? Reacties zijn van harte welkom!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s